Nosokómos
Een tegenbeweging
In 1897 schreef een leerling-verpleegkundige onder de schuilnaam ‘Mara’ woedend de brochure Pleegzuster zijn! Voor een jaarsalaris van honderd gulden, omgerekend zo’n 1650 euro vandaag de dag, moest zij namelijk veertien uur per dag zware arbeid leveren. Daarop organiseerden de Amsterdamse artsen Arnold Aletrino en Aletta Jacobs samen met nog twee artsen en vijf verpleegkundigen op 30 mei 1900 een bijeenkomst. Deze situatie moest veranderen, vonden ze unaniem. De groep begon een tegenbeweging en richtte in 1900 een nieuwe beroepsvereniging op : Nosokómos. Alleen verpleegkundigen mochten lid worden. Veertig verpleegkundigen meldden zich aan om onder het motto ‘eendracht maakt macht’ de belangen van verplegenden te behartigen. Nog in hetzelfde jaar trokken de artsen zich terug uit de vereniging, opdat voortaan alleen de verplegenden zelf hun vereniging zouden besturen.
Duidelijke agenda
Een leidende figuur hierin was verpleegkundige Jeanne van Lanschot Hubrecht. Geïnspireerd door het feminisme in haar tijd zette ze zich in voor de rechten van verpleegkundigen en vrouwen in het algemeen. Nosokómos streefde naar een staatsgeleide verpleegkundeopleiding, betere arbeidsomstandigheden en sociale positie. Dit in tegenstelling tot de Bond, die de focus legde op de plichten van de verpleegkundigen. De International Council of Nurses (de internationale organisatie van verpleegkundigen en verzorgenden) waardeerde de inzet van Nosokómos en bood haar een lidmaatschap aan, tot ongenoegen van de Bond. Ondanks een duidelijke agenda bleef Nosokómos klein. Directrices en artsen behielden de meeste macht. In 1928 ging Nosokómos op in de Nationale Bond van Verplegenden. Vakbond NU’91 geldt als de huidige rechtsopvolger.
Meer lezen