Naar de inhoud
Deze website is onderdeel van beroepsvereniging V&VN Onderdeel van beroepsvereniging V&VN

Ida van Deth-rubriek: de verstuiver

no. 1

Een bijzonder luxe porseleinen verstuiver

Eén van de pronkstukken uit de collectie van de Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit (SHVB) is een wel heel luxe verstuiver van porselein. Het principe van een verstuiver was dat vloeibare medicatie in een bakje werd gedruppeld. Het reservoir werd gevuld met water dat aan de kook werd gebracht, waardoor stoom uit de horizontale tuit kwam.

Door de kracht van de stoom werd de medicatie via een verticale buis aangezogen, en vermengd met de stoom in het brede deel van de glazen buis. De patiënt inhaleerde dit mengsel aan de andere kant van de glazen buis. Tegenwoordig zijn inhalatietoestellen een stuk handzamer, in de vorm van een inhalator, in de volksmond bekend als ‘puffer’.

Ida van Deth en haar SHVB-collega’s zochten niet alleen uit hoe de verstuiver werkte, maar ook hoe oud deze is. De verstuiver werd door de Duitse Porzellanfabrik Rauenstein gemaakt, en we weten dat deze fabriek bestond tussen 1783 en 1930. Verder staat er in kleine letters DRGM op de verstuiver, wat staat voor Deutsches Reichs-Gebrauchmuster. Deze term betekende zoiets als “gedeponeerd handelsmerk”, en werd tussen 1891 en 1945 gebruikt. Zo kunnen we dus afleiden dat de verstuiver tussen 1891 en 1930 in Duitsland geproduceerd is.

 

Het porseleinen inhalatietoestel. © Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit.

Over Ida van Deth

Ida van Deth-Ruys is bijna 40 jaar lang collectiebeheerder en drijvende kracht achter de Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit (SHVB) geweest. Onder haar leiding verzamelde en registreerde de SHVB ruim 8.000 objecten uit de geschiedenis van de verpleegkunde en verzorging. Denk aan gebruiksvoorwerpen, foto’s en lesmateriaal. De collectie wordt nog steeds beheerd en uitgebreid door vrijwilligers in het depot van het Trefpunt Medische Geschiedenis in Urk. Ida van Deth heeft begin 2026 afscheid genomen van de SHVB. Als eerbetoon aan haar bijdrage aan het behoud van verpleegkundig erfgoed licht het Museum voor de Verpleegkunde periodiek een bijzonder object uit de collectie van de SHVB uit.

Ida van Deth-Ruys. © René Dissel.